es.string' ); ?>
Warning: session_start() [function.session-start]: Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /includes/framework.php:197) in /libraries/joomla/session/session.php on line 412

Warning: session_start() [function.session-start]: Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /includes/framework.php:197) in /libraries/joomla/session/session.php on line 412

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/framework.php:197) in /libraries/joomla/session/session.php on line 415
Zielonka z łąk i pastwisk
Strona startowa Produkcja roślinna Uprawa roślin i gleby Zielonka z łąk i pastwisk

Zielonka z łąk i pastwisk

O tym, że zielonki są  najtańszą paszą w żywieniu przeżuwaczy nie trzeba  hodowców przekonywać. Ciągle pojawia się pytanie - ale czy wystarczającą? Trzeba wyraźnie powiedzieć, że żywiąc wysoko wydajne krowy (powyżej 18 kg mleka dziennie)  wyłącznie samym, nawet bardzo dobrej jakości porostem pastwiskowym, nie jesteśmy w stanie pokryć w pełni ich potrzeb pokarmowych. Porost pastwiskowy, charakteryzujący się wysoką wartością pokarmową, może w pełni pokryć potrzeby krowy produkującej nie więcej niż 18 kg mleka dziennie (tj. 3-3,5  tys. kg w okresie laktacji).  Przy wyższej wydajności krowy trzeba dokarmiać innymi paszami.

Hodowcy bydła mlecznego mają różne poglądy na temat sposobu żywienia krów zielonkami w okresie wegetacyjnym. Jedni uważają, że zielonkę z pastwisk lepiej jest kosić na polu, dowozić do obory i mieszać (najlepiej w wozie paszowym - system TMR) z innymi komponentami dawki. Taki system jest optymalny
z żywieniowego punktu widzenia, ale  wymaga wyższych nakładów.

Drudzy są zwolennikami wypasania zwierząt na pastwisku. Twierdzą oni, że system ten wymaga mniejszych nakładów, a przebywanie zwierząt na pastwisku umożliwia im ruch, co sprzyja łatwiejszym porodom i przyczynia się do poprawy wyników rozrodu. Przeciwnikom wypasania trzeba przyznać pewną rację, ponieważ w praktyce nie ma możliwości uzyskania w dłuższym okresie czasu porostu charakteryzującego się optymalną wartością pokarmową

Jako zasadę trzeba przyjąć, że wszystkie rodzaje zielonek zachowują optymalną wartość pokarmową w stosunkowo krótkim okresie czasu (najwyżej kilka dni). Porost na użytkach zielonych w zależności od składu botanicznego, poziomu nawożenia i opadów w początkowym stadium wzrostu zawiera za mało suchej masy i włókna surowego, a za dużo białka ogólnego (zwłaszcza związków azotowych niebiałkowych), zaś w późniejszym okresie odwrotnie.

Ze względu na specyficzną fizjologię krowy, związaną przede wszystkim z procesami fermentacyjnymi w żwaczu, których przebieg ma bezpośredni wpływ na wydajność mleka, jego skład chemiczny i zdrowie zwierząt, należy unikać częstych zmian rodzaju skarmianych  pasz. Drobnoustroje egzystujące  w żwaczu potrzebują ok. 3 tygodni na adaptację  do trawienia  nowych komponentów paszowych. W okresie adaptacji procesy trawienne są rozchwiane, co odbija się niekorzystnie na wydajności mleka.

Kiedy rozpocząć wypas?

Wypasanie należy rozpoczynać wówczas, gdy porost osiągnie ok. 20 cm wysokości, natomiast koszenie, gdy ruń osiągnie  fazę od pełni kłoszenia do początku kwitnienia dominujących gatunków traw. Wówczas zawartość włókna surowego w suchej masie wynosi 18-22%, białka ogólnego w granicach 14-18%, a zawartość substancji organicznej mieści się w przedziale 60-70%. Należy zwracać uwagę na to, aby zawartość białka ogólnego w suchej masie zielonki nie przekraczała 18%. Średnia wydajność białka ogólnego surowego w trawie pastwiskowej wynosi 16% suchej masy. Najlepsze wykorzystanie azotu (białka) z traw występuje wówczas, gdy poziom białka ogólnego wynosi 160 g/kg suchej masy. W procesie fermentacyjnym w żwaczu  współczynnik zamiany białka paszy na białko bakteryjne wynosi od  60-80%,  co pozwala na wyprodukowanie około 18-20 kg mleka dziennie od krowy. Jest to główna bariera fizjologiczna, ograniczająca wydajność mleka u krów żywionych samą zielonką z porostu pastwiskowego. Nadmiar tego składnika przy braku węglowodanów z jednej strony może wpłynąć na zmniejszenie wydajności mleka, z drugiej zaś na zaburzenia  w rozrodzie.

 

Rozpoczęcie wypasania krów na pastwisku, na którym porost nie osiągnął wysokości 20 cm przysparza wiele problemów żywieniowych. Młoda zielonka zawiera mało suchej masy, włókna surowego i energii, zaś zbyt dużo białka.  Żywienie takim porostem prowadzi często do występowania biegunek, niestrawności, zaniku przeżuwania, a w konsekwencji do obniżenia wydajności mleka i zmniejszenia w nim ilości  białka i tłuszczu. Aby zapobiec tym niekorzystnym zjawiskom  należy podawać krowom dodatkowo najbardziej pożądaną paszę węglowodanową, tj. wysłodki buraczane, melasę, siano, słomę. Wysłodki buraczane charakteryzują się szybszym rozkładem pektyn
w stosunku do skrobi kukurydzy.

Świat nauki
Beever i współautorzy (Przegląd Hodowlany 5/2007) w badaniach przeprowadzonych w Belgii stwierdzili, że przy wypasie krów na pastwisku obsianym życicą trwałą, związki azotu  były rozkładane z szybkością 13-14% na godzinę, a ich potencjalna rozkładalność wahała się od 89,3 do 92,9%. W takiej sytuacji żywieniowej, węglowodany powinny być również rozkładane z podobną szybkością aby uniknąć strat amoniaku (i mocznika) nie przetworzonego na białko  mikroorganizmów. Rozkład węglowodanów w żwaczu odbywa się w następującej kolejności: cukry rozpuszczalne> pektyny> skrobia> celuloza i hemiceluloza. Skrobia ziarna kukurydzy rozkładana  jest w żwaczu z szybkością od 4,0%do 6,4% na godz., zatem nie jest zalecana jako dodatek dla krów wypasanych na pastwisku. Skrobia ziarna jęczmienia czy owsa rozkładana jest dużo szybciej (od 14,7% do 24,5% na godz.). W celu pokrycia deficytu energii należy podawać krowom niebiałkowe pasze treściwe (śruty zbożowe: jęczmień lub owies). Dodatek tych pasz zbożowych przyczyni się do lepszego wykorzystania przez mikroorganizmy żwacza krów amoniaku i aminokwasów uwalnianych przy rozkładzie białek runi pastwiskowej.

 

W przypadku niedoboru energii w żwaczu  powstaje nadmiar amoniaku, który jest dla krowy bardzo silną trucizną. Organizm zwierzęcia, broniąc się przed zatruciem przekształca go w mocznik, którego stężenie w mleku często przekracza górną dopuszczalną granicę tj. 250 mg/litr. Towarzyszy temu obniżenie zawartości białka w mleku i występują problemy z rozrodem.

Pasza Zawartość skrobi(g/kg s.m.) Skrobia rozpuszczalna Skrobia potencjalnie rozkładalna Godzinowa rozkładalność Efektywnie nierozłożona skrobia
sorgo 652 32 67 3,6 41
kukurydza 676 27 73 4,0 42
jęczmień 561 62 38 24,2 7
pszenica 654 68 32 17,5 8

Tabela1. Charakterystyka rozkładu skrobi ( %) z ziarna różnych zbóż


W naszych rejonie ilość opadów jest zbyt mała a możliwości nawadniana z uwagi na bardzo wysokie koszty  i braku naturalnych zbiorników wodnych są raczej ograniczone. Z tych względów powszechną praktyką staje się żywienie krów paszami konserwowanymi (kiszonki, siano) w okresie całego roku. Krowy mają możliwość przebywania na wybiegach na zewnątrz pomieszczeń. Przy takim systemie żywienia zebranie całego plonu z użytków zielonych w najbardziej odpowiednim stadium wegetacji daje możliwość uzyskania paszy o najwyższej wartości pokarmowej, zwłaszcza przy  intensywnym i racjonalnym użytkowaniu użytków zielonych. Zebrany i zakiszony po uprzednim przewiędnięciu porost z dodatkiem odpowiednich konserwantów jest  źródłem taniej i wartościowej paszy w stosunku do świeżej  zielonki.

Wymaganiom takim w naszych warunkach odpowiadają:
• kukurydza sprzątana  przy zawartości 33-35% suchej masy,
• mieszanki strączkowo-zbożowe o zawartości 25-30% suchej masy  w tych rejonach , gdzie kukurydza nie daje gwarantowanego plonu,
• mieszanki traw z koniczyną lub lucerną o zawartości 30-35% suchej masy.


Podsumowanie
Należy stwierdzić, że problem rozkładu białka i węglowodanów w żwaczu istnieje również przy żywieniu kiszonkami w systemie  TMR, w uproszczonych systemach paszowych. Poprawiając synchronizację rozkładu białka i węglowodanów, można uzyskać większe efekty produkcyjne. Pełne rozwiązanie tego problemu nie jest jeszcze możliwe ze względu na ograniczoną ilość badań. Technologia wysokiej produkcji mleka wymusza wręcz na producentach mleka opracowanie określonych systemów żywienia, dostosowania jej z jednej strony do wymagań fizjologicznych zwierząt, z drugiej zaś do warunków konkretnegogospodarstwa rolnego. Nowoczesne systemy żywienia krów mlecznych powinny być oparte o ograniczony asortyment pasz (2-3 rodzaje pasz objętościowych). Do lamusa  należy odesłać tzw. „zieloną taśmę”, w której planowano różnego rodzaju zielonki od wiosny do późnej jesieni. Właściciele stad o wysokiej wydajności  zwierząt wini korzystać z doradztwa specjalistów o bardzo wysokich kwalifikacjach zawodowych zajmujących się żywieniem.

 

 Józef Gawlik
LODR Kalsk

 

Zmieniony (Środa, 17 Marzec 2010 17:13)

 

RANKING STRON INTERNETOWYCH,darmowe statystyki,fajne i ciekawe strony