es.string' ); ?>
Warning: session_start() [function.session-start]: Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /includes/framework.php:197) in /libraries/joomla/session/session.php on line 412

Warning: session_start() [function.session-start]: Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /includes/framework.php:197) in /libraries/joomla/session/session.php on line 412

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /includes/framework.php:197) in /libraries/joomla/session/session.php on line 415
Poprawianie żyzności gleb lekkich
Strona startowa Produkcja roślinna Uprawa roślin i gleby Poprawianie żyzności gleb lekkich

Poprawianie żyzności gleb lekkich

W warunkach naturalnych żyzność jest wynikiem procesu glebotwórczego i zależy od takich czynników, jak zawartość w glebie koloidów glebowych, związków mineralnych, próchnicy oraz drobnoustrojów. Istotną sprawą jest tutaj to, że żyzność jest cechą zmienną, tzn. że warunki jakie panują w danej chwili w środowisku mają wpływ na jej zwiększenie lub zmniejszenie, jako taka jest również podatna na różne zabiegi rolnicze, dzięki czemu możemy na nią wpływać powodując jej polepszenie.

Glebami lekkimi nazywamy te, w których zawartość części spławialnych nie przekracza 20%, wytworzyly się one z piasków gliniastych lub piasków luźnych; ze względu na niedużą zwięzłość i małą przyczepność nie stawiają one dużego oporu podczas uprawy.

Do największych wad gleb lekkich należą: wysoki udział piasku, niski udział części ilastych oraz gliniastych, a także niedostateczna pojemność wodna i na poprawienie właśnie tych właściwości ukierunkowano prace na tych glebach.

Pierwszym i najważniejszym z zabiegów, jakie należy wymienić jest nawożenie naturalne mające na celu dostarczenie materii organicznej będącej głównym źródłem składników pokarmowych dla organizmów żyjących  w glebie. Dzięki materii organicznej tworzy (rozwija) się w glebie życie biologiczne; ma ona wpływ na strukturę gleby i jej własności chłonące. Możemy wyróżnić następujące sposoby dostarczania do gleby materii organicznej:

• z obornikiem,
• z gnojowicą,
• z nawozami zielonymi,
• ze słomą i innymi resztkami pożniwnymi.

Obornik - jest to jeden z najlepszych nawozów jakie można stosować i to bez względu na rodzaj gleb, odpowiednio przechowywany i stosowany wzbogaca glebę
w wiele istotnych elementów. Bardzo ważną sprawą jest konieczność jego przyorania po zastosowaniu, gdyż jest to istotny warunek dla jego prawidłowego wykorzystania, w przeciwnym wypadku będziemy mieć do czynienia z dużymi stratami (głównie N). Duże znaczenie ma głębokość przyorania, zbyt płytka grozi przesuszeniem gleby.

Gnojowica - mimo znacznie mniejszej zawartości materii organicznej również wnosi do gleby istotne ilości materii organicznej; zawartość makro- i mikroelementów jest różna w zależności od rodzaju użytej gnojowicy

Nawozy zielone - są to jedne z najlepszych nawozów ze względu na dostarczanie do gleby ogromnych ilości materii organicznej i to zarówno, gdy są używane jako poplony, jak też, gdy są plonem głównym. Poza materią organiczną rośliny motylkowe, a te właśnie głównie wykorzystuje się w tym celu, wnoszą dodatkowo do gleby azot wiązany przez bakterie brodawkowate żyjące na ich korzeniach. Należy oczywiście pamiętać, że rośliny motylkowe nie są jedynym rodzajem nawozu zielonego i można w tym celu wykorzystać także inne rośliny. Bardzo istotna jest konieczność ich późniejszego przyorania.

Słoma - jeśli będzie odpowiednio rozdrobniona i uwzględni się dodatkowo dawkę azotu przed jej przyoraniem, to również słoma i resztki pożniwne dostarczą do gleby pewną ilość materii organicznej, w pewnych źródłach autorzy twierdzą nawet, że odpowiednio zastosowana może dorównywać w niektórych przypadkach (ziemniaki) obornikowi.

Drugim ze sposobów na poprawienie żyzności gleby jest zmianowanie. Jest ono istotnie powiązane z dostarczaniem do gleby materii organicznej, gdyż nie da się ukryć, że bardzo ważne miejsce w płodozmianach zajmują rośliny motylkowe, o których wspomniano właśnie w tym kontekście.

Jak powszechnie wiadomo nie należy uprawiać parę lat z rzędu tej samej rośliny na jednym polu, gdyż powoduje to wyjaławianie gleby, wzrost zachwaszczenia oraz inne niekorzystne objawy, a w konsekwencji spadek plonu. Ze względu na warunki panujące na glebach lekkich rośliną dominującą są tu zboża, te zaś mają niekorzystny wpływ na strukturę gleby. W związku z tym podczas układania płodozmianu należy uwzględnić w nim w miarę możliwości rośliny, które wpłyną na poprawę struktury gleby, czyli rośliny motylkowe. Najkorzystniejsza z punktu widzenia gleby sytuacja jest taka, gdy przez cały rok gleba jest przykryta roślinnością co poza dostarczaniem do gleby azotu i materii organicznej pozwala jednocześnie chronić ją przed erozją, na którą gleby lekkie są szczególnie narażone. Do roślin najlepiej nadających się do płodozmianów na glebach lekkich zaliczyć należy w pierwszej kolejności łubin żółty wpływający zarówno na poprawę struktury gleby, jak też dostarczający jej azotu; poza nim wykorzystywane są również inne motylkowe, jak na przykład nostrzyk, wyka i seradela, ale tak samo jak w przypadku nawożenia organicznego można również wykorzystać rośliny inne niż motylkowe.

Kolejnym z zabiegów poprawiających żyzność gleb jest zadbanie o wprowadzenie na nich odpowiednich stosunków wodnych i zabiegów pozwalających na zwiększenie uwilgotnienia gleby. Mowa tu zarówno o zabiegach agrotechnicznych takich jak orka, podorywka i mechaniczna walka z zachwaszczeniem pola, jak też i całej gamie innych zabiegów pozwalających na dbanie o odpowiednie warunki wilgotnościowe, a niewymagających użycia maszyn rolniczych (np. fitomelioracja, agromelioracja). Zadbanie o odpowiednie nawilgotnienie gleb i niedopuszczanie do ich przesuszenia jest bardzo istotne ze względu na znaczne zagrożenie erozją (głównie powietrzna) na glebach lekkich. Należy o tym pamiętać podczas planowania wszystkich zabiegów agrotechnicznych na powierzchniach, gdzie mamy do czynienia z glebami lekkimi. Im mniej zabiegów tym w tym przypadku lepiej.

Ostatnim z zabiegów poprawiających żyzność gleb lekkich i nie tylko lekkich, jaki należałoby wymienić, jest wapnowanie. Jego zastosowanie wpływa na zwiększenie pojemności wodnej, poprawia przyswajalność składników dostarczanych z nawozami mineralnymi (N, P, K), a także wspomaga rozwój przydatnych w glebie drobnoustrojów i bakterii brodawkowych, istotnych przy wprowadzeniu międzyplonów. Odpowiednią formą wapna nadającą się na gleby lekkie jest wapno węglanowe, co wynika z jego wolniejszego, czyli bardziej rozłożonego w czasie działania. W celu ustalenia dawki jaką należy wysiać wskazane jest przeprowadzenie badań w Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej i następnie nawożenie na podstawie wyników, co pozwoli uniknąć błędów.

Warto również wziąć pod uwagę także zawartości w glebie innych składników, czyli zarówno makro- jak i mikroelementów, pamiętając o tym, że wszystkie te czynniki są ze sobą powiązane i nie można ich rozpatrywać osobno, ale zawsze jako element złożonego systemu, jakim jest gleba.

Podsumowując treść artykułu można stwierdzić, że gleby lekkie, mimo ich wad, nie są aż tak trudne w uprawie jak mogłoby się to na pierwszy rzut oka wydawać i jeśli tylko będzie się przestrzegać zbioru zasad ich uprawy, mogą dać satysfakcjonujący nas plon. Szczególnie należy tu jeszcze raz podkreślić konieczność dbałości o dostarczenie do gleby materii organicznej, jako czynnika decydującego o powodzeniu upraw na tego typu glebach.

 

 


Richard Szymański
Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza
w Gorzowie Wlkp.

Zmieniony (Środa, 17 Marzec 2010 17:16)

 

RANKING STRON INTERNETOWYCH,darmowe statystyki,fajne i ciekawe strony